Living Planet Report Nederland 2026

Hoe gaat het met de zoetwaternatuur in Nederland?

Weidebeekjuffer op een blad

Het Living Planet Report Nederland van het Wereld Natuur Fonds verschijnt elke twee jaar en brengt in kaart hoe het gaat met de biodiversiteit en de natuur in Nederland. In deze vijfde editie staat zoetwaternatuur centraal. Het rapport laat zien dat eerder herstel onder druk staat, maar ook dat er duidelijke kansen zijn om de natuur weer vooruit te helpen – als we nu de juiste keuzes maken.

De Nederlandse natuur kan herstellen. Dat hebben we gezien: sinds 1990 ging het beter met natuur in en rond het water, vooral doordat het water schoner werd en er meer ruimte kwam voor rivieren en moerassen.

Maar dat herstel loopt nu vast. Sinds 2010 nemen veel zoetwatersoorten, zoals vissen en libellen, weer af. Dat komt onder andere door vervuiling, stikstof, klimaatverandering en soorten die hier niet thuishoren.

Toch zijn er ook goede voorbeelden. Sommige rivieren en beken herstellen, moerasvogels doen het beter en de otter is terug in Nederland. Dat laat zien: als we de natuur helpen, werkt dat echt.

Europese otter in het gras

De otter

“Waar de otter zwemt, is het water schoon en vol leven. Dankzij beter waterbeheer lukte het dit dier terug te brengen in Nederland – een krachtig bewijs dat natuurherstel werkt. Maar alleen als we blijven investeren in schoon water en verbonden natuur, blijft de otter hier ook thuis.”

- Judy Koppenjan, expert Nederlandse natuur bij het Wereld Natuur Fonds

Nu doorpakken voor natuurherstel

De boodschap van dit Living Planet Report is duidelijk: we moeten niet alleen problemen oplossen, maar het hele systeem verbeteren. Dus zorgen voor schoon water, meer ruimte voor natuur en betere verbindingen tussen natuurgebieden.

Want als we natuur de ruimte geven, komt ze terug. De natuur is veerkrachtig– als wij haar een zetje in de goede richting geven.

Titia Wolterbeek, voorzitter SoortenNL en directeur De Vlinderstichting: “Als we waterkwaliteit, ruimte, verbinding én beheer in samenhang aanpakken, kunnen we het haperende herstel weer op gang brengen. Wachten betekent dat doelen verder uit zicht raken en dat soorten die zich voorzichtig herstellen, opnieuw achteruitgaan. Tegelijk laat dit rapport zien hoe waardevol de inzet is van natuurorganisaties, kennisinstituten en vooral de duizenden vrijwilligers die jaar in jaar uit soorten tellen. Dankzij hen weten we waar het beter gaat – en waar we nú moeten ingrijpen.”

Hoe gaat het met de zoetwaternatuur in Nederland?

Dit kan jij doen

Iedereen kan bijdragen aan de omslag. Ook jij. Maak natuurherstel mogelijk met een paar simpele acties. Samen zorgen we voor een gezondere, sterkere natuur in Nederland.

Volwassene en kind kijkend naar water.

Doe mee met landelijke tellingen

Europese otter zwemt, Noorwegen

Steun de otter

Blauwborst

Living Planet Report Nederland

Het Living Planet Report Nederland beschrijft hoe de natuur in Nederland zich sinds 1990 ontwikkelt. Dit gebeurt door het onderzoeken van de veranderingen in de populatieomvang van diersoorten in en om de Nederlandse zoetwaterecosystemen. Het rapport is een samenwerking van SoortenNL, Sovon Vogelonderzoek en het Wereld Natuur Fonds. Voor de publicatie wordt gebruikgemaakt van trendgegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Bekijk vorige Living Planet Reports Nederland

Millingerwaard van bovenaf

Download het rapport Nederland 2023

Kiezen voor natuurherstel

Cover living planet report Nederland 2020

Download het rapport Nederland 2020

Natuur en landbouw verbonden

Download het rapport Nederland 2017

Download het rapport Nederland 2017

Zoute en zilte natuur in Nederland

Download het rapport Nederland 2015

Download het rapport Nederland 2015

Natuur in Nederland

Download het rapport Nederland 2012

Download het rapport Nederland 2012